POPP

Poniedziałkowa Prasówka Psychologiczna

Zawsze o g. 12.00 na kanale YouTube Instytutu Psychologii UJ. Łącze do każdego wydanie znajdziecie w opisie odcinka.

 

W każdy roboczy poniedziałek o g. 12.00  zapraszamy na przegląd publikacji naukowych z wybranej dziedziny psychologii.

Co tydzień gościmy inną badaczkę/ badacza, zajmujących się odmienną dziedziną psychologii. Prasówka trwa kwadrans.

Sezony

  • 1

Sezony

1

01
poniedziałek, 10 października

Przegląd czasopism z dr Joanną Grzymałą-Moszczyńską

zobacz więcej
poniedziałek, 10 października

Przegląd czasopism z dr Joanną Grzymałą-Moszczyńską

psycholożką społeczną z Zakładu Psychologii Społecznej. Doktorat uzyskała w 2018 roku w Instytucie Psychologii UJ. Jej zainteresowania badawcze skupiają się na szeroko rozumianej psychologii działań zbiorowych, ze szczególnym uwzględnieniem zaangażowania w ruch klimatyczny i związki zawodowe oraz przeciwdziałania wypaleniu aktywistycznemu. Zajmuje się również kwestiami związanymi z przeciwdziałaniem dyskryminacji oraz psychologią migracji. Autorka i współautorka wielu publikacji, w tym książek „Walcz, protestuj, zmieniaj świat! Psychologia aktywizmu” (2019), „(Nie)łatwe powroty do domu? Funkcjonowanie dzieci i młodzieży powracających z emigracji” (2015) oraz „Wybrane zagadnienia diagnozy psychologicznej dzieci i młodzieży w kontekście wielokulturowości oraz wielojęzyczności” (2013). Swoje zainteresowania naukowe łączy z zaangażowaniem społecznym i działaniami.

02
poniedziałek, 17 października

Przegląd czasopism z dr Katarzyną Jaśko

zobacz więcej
poniedziałek, 17 października

Przegląd czasopism z dr Katarzyną Jaśko

W tym wydaniu POPP przyjrzymy się wybranym artykułom naukowym wspólnie z dr Katarzyną Jaśko z Change Lab. Będziemy rozmawiać Oo pomidorach, van Goghu, radykalizmie i uczeniu się na własnych błędach. Przewiń w dół, aby obejrzeć nagranie rozmowy.

Komentowane teksty:

Brent Simpson, Robb Willer, Matthew Feinberg, Radical flanks of social movements can increase support for moderate factions, PNAS Nexus, Volume 1, Issue 3, July 2022, pgac110, https://doi.org/10.1093/pnasnexus/pgac110

Silver, I., & Shaw, A. (2022). When and why “staying out of it” backfires in moral and political disagreements. Journal of Experimental Psychology: General, 151(10), 2542–2561. https://doi.org/10.1037/xge0001201

Eskreis-Winkler, L., & Fishbach, A. (2022). You Think Failure Is Hard? So Is Learning From It. Perspectives on Psychological Science, 0(0). https://doi.org/10.1177/17456916211059817

Dr Jaśko bada, co motywuje ludzi do zaangażowania politycznego. Interesuje ją zarówno destrukcyjna aktywność polityczna wiążąca się ze stosowaniem przemocy, jak i „pozytywny ekstremizm”, kiedy ludzie poświęcają swoje dobro na rzecz idei (np. równości, ochrony środowiska) działając w pokojowy sposób. Badając tę tematykę, od kilku lat współpracuje z naukowcami z Uniwersytetu w Maryland, z którymi rozwija teorię obejmującą obydwa bieguny politycznego ekstremizmu. W celu jej przetestowania analizuje angażowanie się w legalną i nielegalną działalność polityczną w różnych grupach i kontekstach kulturowych, m.in. wśród aktywistów partyjnych, uczestników pokojowych ruchów społecznych (np. KOD, Czarny Protest, obrońcy Puszczy Białowieskiej, strajkujące nauczycielki), ale także byłych członków grup terrorystycznych (m.in. ekstremistycznych organizacji w Indonezji). Jeden ze swoich projektów badawczych realizuje w grupach syryjskich uchodźców na Bliskim Wschodzie i w Europie. Jego cele to m.in. określenie, w jaki sposób frustracja wywołana uchodźstwem stanowi czynnik ryzyka w procesie radykalizacji. Jest współautorką popularno-naukowej książki pt. „Walcz, protestuj, zmieniaj świat” (Smak Słowa, 2019).

03
poniedziałek, 24 października

Przegląd czasopism z dr Małgorzatą Hołdą

zobacz więcej
poniedziałek, 24 października

Przegląd czasopism z dr Małgorzatą Hołdą

W tym wydaniu POPP przyjrzymy się wybranym artykułom naukowym wspólnie z dr Małgorzata Hołdą z Laboratorium Psychologii Snu. Będziemy rozmawiać o spaniu, niedosypianiu, tym jak sen wpływa na naszą wagę i czy poranne drzemki wpływają na nasze zdrowie. Przewiń w dół, aby obejrzeć nagranie rozmowy. Komentowane artykuły:

Tasali E, Wroblewski K, Kahn E, Kilkus J, Schoeller DA. Effect of Sleep Extension on Objectively Assessed Energy Intake Among Adults With Overweight in Real-life Settings: A Randomized Clinical Trial. JAMA Intern Med. 2022;182(4):365–374. doi:10.1001/jamainternmed.2021.8098

Patricia M Wong, David Barker, Brandy M Roane, Eliza Van Reen, Mary A Carskadon, Sleep regularity and body mass index: findings from a prospective study of first-year college students, SLEEP Advances, Volume 3, Issue 1, 2022, zpac004, https://doi.org/10.1093/sleepadvances/zpac004

Stephen M Mattingly, Gonzalo Martinez, Jessica Young, Meghan K Cain, Aaron Striegel, Snoozing: an examination of a common method of waking, Sleep, Volume 45, Issue 10, October 2022, zsac184, https://doi.org/10.1093/sleep/zsac184

Dr Małgorzata Hołda prowadzi badania w Laboratorium Badania Snu . Doktorat uzyskała w 2009 roku (również na UJ). Jej zainteresowania badawcze obejmują psychologiczne aspekty snu i śnienia, szczególnie wpływ snu na procesy poznawcze, psychologiczne skutki niedoboru snu i postawy wobec marzeń sennych. Prowadzi zajęcia z zakresu psychologii snu i marzeń sennych, psychologii osobowości i psychologii edukacji.

04
poniedziałek, 7 listopada

Przegląd czasopism z dr Weroniką Kałwak

zobacz więcej
poniedziałek, 7 listopada

Przegląd czasopism z dr Weroniką Kałwak

W tym wydaniu POPP przyjrzymy się wybranym artykułom naukowym wspólnie z dr Weroniką Kałwak z Zakładu Psychoprofilaktyki i Psychoterapii. Porozmawiamy o depresji klimatycznej, emocjach klimatycznych w uroczej scenografii modernistycznego os. Podwawelskiego w Krakowie.

Dr Weronika Kałwak jest absolwentką psychologii i filozofii na Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego, jest asystentką w Zakładzie Psychologii Zdrowia Instytut Psychologii UJ. Współpracuje z Laboratorium Badań świadomości C-LAB. Zajmuje się zagadnieniami filozoficznymi i metodologicznymi związanymi z poznaniem i badaniem doświadczenia bólu oraz innych doznań cielesnych. W 2018 roku obroniła pracę doktorską „O poznawaniu cudzego bólu – projekty, metody i praktyki.”. Realizuje grant Narodowe Centrum Nauki „Miniatura” poświęcony psychologicznego znaczenia pojęcia depresji klimatycznej.

05
poniedziałek, 21 listopada

Przegląd czasopism z dr Iloną Kotlewską

zobacz więcej
poniedziałek, 21 listopada

Przegląd czasopism z dr Iloną Kotlewską

Rozmawiamy o szwędaniu myśli, medytacji mindfulness (w kontekście uzależnienia od opioidów) i komunikacji

Dr Ilona Kotlewska jest neurobiologiem, neuropsychologiem, doktor nauk biologicznych. Pracę doktorską wykonywała w Pracowni Psychofizjologii w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego Polskiej Akademii Nauk. Absolwentka Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Matematyczno-Przyrodniczych na Uniwersytecie Warszawskim. Interesuje się procesami powstawania samoświadomości i ciągłości Ja oraz procesami uwagi wzrokowej. Specjalizuje się w metodach obrazowania pracy mózgu, takich jak elektroencefalografia i rezonans magnetyczny. Laureatka Fulbright Junior Research Award 2017–2018, stypendium ETIUDA przyznawanego przez Narodowe Centrum Nauki oraz stypendium START Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Członkini Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki. Swoją pasją do popularyzacji nauki dzieli się na wykładach, w ramach których tłumaczy m.in. „Dlaczego lubimy narzekać?” lub odpowiada na pytanie „Czy wszyscy jesteśmy neuroegoistami?”.

06
poniedziałek, 28 listopada

Przegląd czasopism z dr Ewą Szumowską

zobacz więcej
poniedziałek, 28 listopada

Przegląd czasopism z dr Ewą Szumowską

W tym wydaniu #POPP rozmawiamy o tym, że czasem lepiej odpuścić pewne cele; czy i dlaczego szukać równowagi między pracą i życiem prywatnym oraz o tym, po co psychologia porównuje pasje Marii Skłodowskiej-Curie i Sereny Williams.

Dr Ewa Szumowska jest badaczką w Zakładzie Psychologii Społecznej w Instytucie Psychologii UJ oraz członkini Center for Social Cognitive Studies, Association for Psychological Science i European Association of Social Psychology. Autorka i współautorka publikacji naukowych w czasopismach takich jak „Psychological Review”, „Psychological Inquiry”, „Perspectives on Psychological Science”, „Cognition” i „Personality and Individual Differences”. Zajmuje się motywacją, formowaniem wiedzy, wielozadaniowością i ekstremizmem. Swoje zainteresowania naukowe łączy z zaangażowaniem społecznym i działaniami.

Komentowane artykuły: Hubley, C., Scholer, A.A. Melting COVID-frozen goals: How goal disengagement supports well-being during the COVID-19 pandemic. Motiv Emot 46, 752–768 (2022). https://doi.org/10.1007/s11031-022-09959-w

Houlfort, N., Cécire, P., Koestner, R. et al. Managing the work-home interface by making sacrifices: Costs of sacrificing psychological needs. Motiv Emot 46, 658–671 (2022). https://doi.org/10.1007/s11031-022-09971-0

Resta, E., Ellenberg, M., Kruglanski, A.W. et al. Marie Curie vs. Serena Williams: ambition leads to extremism through obsessive (but not harmonious) passion. Motiv Emot 46, 382–393 (2022). https://doi.org/10.1007/s11031-022-09936-32013

07
poniedziałek, 5 grudnia

Przegląd czasopism z dr Martą Mają

zobacz więcej
poniedziałek, 5 grudnia

Przegląd czasopism z dr Martą Mają

Dr Marta Maj jest absolwentką biologii i psychologii na Uniwersytecie Jagiellońskim i asystentką w Zakładzie Psychologii Społecznej. Na co dzień pracuje w zespole zajmującym się motywacją w działaniu celowym, przede wszystkim tą dotyczącą działań zbiorowych, politycznych. W swoim doktoracie bada dysonans poznawczy w kontekście postaw środowiskowych. Zaangażowana w kilka interdyscyplinarnych projektów, m.in. na styku bioetyki (predyktory postaw wobec nowych technologii) i prawa (uwarunkowania sądów moralnych).

Komentowane artykuły:

Mika Koverola, Anton Kunnari, Marianna Drosinou, Jussi Palomäki, Ivar R. Hannikainen, Michaela Jirout Košová, Robin Kopecký, Jukka Sundvall, Michael Laakasuo, Treatments approved, boosts eschewed: Moral limits of neurotechnological enhancement, Journal of Experimental Social Psychology, Volume 102, 2022, 10435, ISSN 0022-1031, https://doi.org/10.1016/j.jesp.2022.104351

Lilly, K. J., Sibley, C. G., & Osborne, D. (2022). Examining the between- and within-person effects of relative deprivation: Results from a 7-year longitudinal panel sample. European Journal of Social Psychology, 00, 1– 15. https://doi.org/10.1002/ejsp.2913

Hatano, A., Ogulmus, C., Shigemasu, H., & Murayama, K. (2022). Thinking about thinking: People underestimate how enjoyable and engaging just waiting is. Journal of Experimental Psychology: General, 151(12), 3213–3229. https://doi.org/10.1037/xge0001255

08
poniedziałek, 12 grudnia

Przegląd czasopism z dr. Tomaszem Ligezą

zobacz więcej
poniedziałek, 12 grudnia

Przegląd czasopism z dr. Tomaszem Ligezą

Z dr. Tomaszem Ligęzą rozmawiamy m.in. o tym, czy „euforię biegacza” można osiągnąć leżąc na kanapie.

Komentowane artykuły:

De Miguel, Z., Khoury, N., Betley, M.J. et al. Exercise plasma boosts memory and dampens brain inflammation via clusterin. Nature 600, 494–499 (2021). https://doi.org/10.1038/s41586-021-04…

Shreya Desai, Breanna Borg, Carrie Cuttler, Kevin M. Crombie, Christine A. Rabinak, Matthew N. Hill, and Hilary A. Marusak. A Systematic Review and Meta-Analysis on the Effects of Exercise on the Endocannabinoid System. Cannabis and Cannabinoid Research.Aug 2022.388-408. http://doi.org/10.1089/can.2021.0113

Dr Tomasz Ligęza jest absolwentem Instytutu Psychologii UJ, doktorat uzyskał w roku 2019. Celem jego pracy badawczej jest zrozumienie, co sprawia, że po wysiłku fizycznym czujemy się lepiej. Odpowiedzi na ten problem szuka w zmianach funkcjonowania mózgu, prowadząc badania w ramach dopiero raczkującej na świecie specjalności – neuronauki wysiłku fizycznego. Ta interdyscyplinarna dziedzina łączy wiedzę z zakresu psychologii i fizjologii wysiłku fizycznego z metodami pomiaru aktywności mózgu. W eksploracji mózgowych procesów odpowiedzialnych za poprawę nastroju po wysiłku fizycznym Tomasz Ligęza opiera się na wieloletnim doświadczeniu w badaniu mózgowych podstaw przeżywanego nastroju i emocji. Autor kilkunastu artykułów w międzynarodowym czasopismach, aktywny uczestnik wielu międzynarodowych konferencji czy staży naukowych (np. The Social Cognitive and Affective Neuroscience (SCAN) Lab, Columbia University, New York, USA; Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour, Radboud University, Nijmegen, Holandia; Institute of Biomagnetism and Biosignal Analysis University of Münster, Münster, Niemcy).

09
poniedziałek, 19 grudnia

Przegląd czasopism z prof. Luaną Collocą

zobacz więcej
poniedziałek, 19 grudnia

Przegląd czasopism z prof. Luaną Collocą

Launa Colloca jest jedną z czołowych badaczek bólu na świecie. Jest profesorką w ośrodku Pain and Translational Symptom Science w School of Nursing Uniwersytetu Marylandu w Baltimore, gdzie również nadzoruje program staży podoktorskich. Należy do International Association for the Study of Pain, w którym kieruje grupą ds. bólu i placebo.

W specjalnym POPP porozmawiamy o jednym z nowatorskich badań profesor Collocy – wykorzystania wirtualnej rzeczywistości (VR, virtual reality) w celu badania i modulacji doznań bólowych. Technika VR umożliwia „umieszczenie” osoby doświadczającej bólu w interaktywnej rzeczywistości zaaranżowanej i kontrolowanej przez badacza. Dzięki zastosowaniu VR badacz może analizować wpływ poszczególnych elementów sytuacji, w której znajduje się osoba badana, na jej doznania bólowe oraz na ich zmiany. Wyniki tych badań wskazują, że VR może być skuteczną, nieinwazyjną metodą interwencji, pomocną w leczeniu bólu ostrego i przewlekłego.

Premiera w poniedziałek 19 grudnia o g. 12.00.

10
poniedziałek, 16 stycznia

Tym razem o książkach z dr Anną Czerniak

zobacz więcej
poniedziałek, 16 stycznia

Tym razem o książkach z dr Anną Czerniak

Rozmawiamy o książce „Dlaczego kochamy. Naukowe kulisy najbliższych więzi” Anny Machin w tłumaczeniu J. Sikory.

Dr Anna Czerniak jest psycholożką i absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego. Specjalizuje się w psychologii społecznej, ale obszar jej zainteresowań naukowych obejmuje także m.in psychologię poznawczą czy psychologię twórczości.

W dotychczasowej pracy naukowej skupiała się przede wszystkim na zagadnieniu autoprezentacji, któremu poświecone były praca magisterska i doktorska, publikacje i wystąpienia konferencyjne. W pracy doktorskiej obronionej w 2009 roku na UJ z autoprezentacyjnej perspektywy przyglądała się takim zjawiskom jak narzekanie, krytykowanie i pesymizm.


Dydaktyk z zamiłowania – z doświadczeniem w prowadzeniu zajęć zarówno dla studentów psychologii jak i innych kierunków, na kilku krakowskich uczelniach. Prowadziła zajęcia o zróżnicowanej tematyce: od ogólnych wprowadzających zagadnień psychologicznych, poprzez psychologię społeczną, poznawczą, obecnie także biologiczną; po bardziej wyspecjalizowane kursy z autoprezentacji, psychologii sprzedaży czy treningu twórczości.
Prywatnie, miłośniczka górskich wędrówek i polskiej fantastyki.

11
poniedziałek, 23 stycznia

Przegląd czasopism z dr Gabrielą Czarnek

zobacz więcej
poniedziałek, 23 stycznia

Przegląd czasopism z dr Gabrielą Czarnek

W tym wydaniu POPP z dr Gabrielą Czarnek rozmawiamy o Familiadzie, w którą gra cały świat w tematach takich jak szczepienia, polityka i przemoc.

Komentowane artykuły:

Bartoš, V., Bauer, M., Cahlíková, J. et al. Communicating doctors’ consensus persistently increases COVID-19 vaccinations. Nature 606, 542–549 (2022). https://doi.org/10.1038/s41586-022-04805-y

Mernyk JS, Pink SL, Druckman JN, Willer R. Correcting inaccurate metaperceptions reduces Americans’ support for partisan violence. Proc Natl Acad Sci U S A. 2022 Apr 19;119(16):e2116851119. doi: 10.1073/pnas.2116851119

Dr Gabriel Czarnek tytuł magistra psychologii uzyskała w 2012 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim (Kraków, Polska). W 2014 roku ukończyła Educational Measurement Programme prowadzony przez międzynarodowy zespół badawczy. W 2018 roku obroniła doktorat z psychologii pod kierunkiem prof. Małgorzaty Kossowskiej (Uniwersytet Jagielloński) i dr Michaela Richtera (Liverpool John Moores University). Jej praca koncentrowała się na poznaniu społecznym i psychofizjologii, zwłaszcza w kontekście starzenia się społeczno-emocjonalnego.

Pracowała jako psychometra, gdzie koncentrowała się na psychometrycznym modelowaniu cech i postaw osobowości, a później jako badaczka w branży gier, gdzie pracowała nad rozwojem profesjonalnych symulatorów do szkolenia strażaków.

Jej obecne zainteresowania koncentrują się na badaniach nad starzeniem się i psychologią społeczną z wykorzystaniem metod obliczeniowych i modelowania predykcyjnego.